• Prawo prasowe i autorskie, cz. 8 – plagiat, czyli zmora XXI wieku

    Opublikowano , autor: Maciej Nieciecki | Skomentuj
    prawo autorskie, plagiat

    Niedawno rozpętała się burza, czy polska piosenka na Euro 2012 „Koko, koko, Euro spoko” jest plagiatem, czy nim nie jest. Po przeczytaniu tego tekstu oceńcie sami. Plagiat to powielanie cudzego utworu w całości lub w części, a także sklejanie fragmentów cudzych utworów w jeden metodą „kopiuj-wklej”,  i podpisywanie własnym nazwiskiem.

    Osoba, dopuszczająca się plagiatu, narusza autorskie prawa osobiste twórcy, przypisuje sobie bowiem autorstwo cudzego utworu. Nie ma znaczenia, czy uzyskała dzięki temu jakąkolwiek korzyść osobistą lub majątkową, ani czy rzeczywisty autor poniósł stratę finansową.

    Rodzaje plagiatu

    Istnieją kilka rodzajów plagiatu:

    1. Plagiat jawny.

    Dochodzi do niego wtedy, gdy niezmieniony utwór lub jego część zostaje podpisany cudzym nazwiskiem (pseudonimem). W zależności od stopnia zawłaszczenia dzieła, mówimy o plagiacie całościowym lub częściowym.

    2. Plagiat ukryty.

    Polega na połączeniu przejętych fragmentów utworu z nowymi, napisanymi przez osobę dopuszczającą się plagiatu lub zapożyczonymi z innych utworów. Istnieje kilka odmian tego plagiatu:

    - plagiat redakcyjny (kompilacja fragmentów kilku dzieł),

    - plagiat inkorporacyjny (dołączenie do oryginalnego utworu cytatów z cudzych utworów bez oznaczenia ich cudzysłowem i bez podania nazwisk autorów),

    - plagiat adaptacyjny (zmiana formy artystycznej utworu, np. adaptacja filmowa książki, bez zgody autora),

    - plagiat informacyjny (dzieło powstałe dzięki wykorzystaniu warstwy informacyjnej, niechronionej przez prawo autorskie).

    Co grozi za plagiat

    Zgodnie z art. 78 i art. 115 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autor ma prawo żądać od osoby, która popełniła plagiat:

    • zadośćuczynienia (wydania uzyskanych korzyści i zapłacenia stosownego wynagrodzenia w maksymalnie potrójnej wysokości),
    • zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny,
    • zaniechania działań naruszających jego dobra osobiste i usunięcia skutków tych naruszeń.

    Plagiatorowi grozi również odpowiedzialność karna. Sąd może ukarać go grzywną, karą ograniczenia albo pozbawienia wolności do lat 3.

    Sprawy dotyczące naruszenia praw autorskich rozstrzygają sądy okręgowe, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania autora lub osoby dopuszczającej się plagiatu. Powód (czyli osoba składająca pozew) musi udowodnić autorstwo utworu.

    Po śmierci twórcy przywłaszczonego utworu do sądu mogą zwrócić się: jego małżonek, dzieci, rodzice lub rodzeństwo. Takie prawo przysługuje również stowarzyszeniu twórców właściwemu ze względu na rodzaj twórczości oraz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, z którą był związany twórca.

     

    Inne wpisy na ten temat:

    Facebook Twitter Wykop E-mail Drukuj Share

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*